kyprostoavrio



Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για την έγκριση της αξιολόγησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου (Ιούλιος 2021)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου όσον αφορά την έγκριση της αξιολόγησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου (Ιούλιος 2021) - Μέτρα και ρυθμίσεις τελικού ΣΑΑ (σύντομες περιγραφές)

Το πλήρες κείμενο της πρότασης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Κύπρου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή (Μάιος 2021) είναι εδώ (μέγεθος αρχείου 10MB)

Με στόχο την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της πανδημίας του COVID-19, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας της οικονομίας της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε το 2020 στη δημιουργία ενός έκτακτου και προσωρινού μέσου χρηματοδότησης της ανάκαμψης και εξόδου της ΕΕ από την κρίση, με την επωνυμία Επόμενη Γενιά ΕΕ (Next Generation EU) και συνολικό προϋπολογισμό ύψους €750 δις, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027.

Τον πυρήνα του πιο πάνω μέσου, αποτελεί ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με €672,5 δις σε διαθέσιμα δάνεια και επιχορηγήσεις για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που θα υλοποιήσουν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, ώστε να μετριαστούν οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας αλλά και να καταστούν οι ευρωπαϊκές οικονομίες και κοινωνίες περισσότερο βιώσιμες, ανθεκτικές και καλύτερα προετοιμασμένες σε μελλοντικές προκλήσεις αλλά και στις ευκαιρίες της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Προϋπόθεση για πρόσβαση και αξιοποίηση των χρηματοδοτικών κεφαλαίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από τα κράτη- μέλη, αποτελεί η ετοιμασία ολοκληρωμένων εθνικών σχεδίων.

Σύμφωνα με τον σχετικό Κανονισμό της ΕΕ, τα Σχεδία Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια συνεκτική δέσμη κοστολογημένων μεταρρυθμίσεων και δημόσιων επενδύσεων με ορίζοντα υλοποίησης μέχρι το 2026. Οι εν λόγω παρεμβάσεις θα πρέπει να ανταποκρίνονται στην αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντοπίζει στις οικονομίες των κρατών-μελών, όπως αυτές αναδεικνύονται μέσα από τις Εκθέσεις Χώρας και τις Ανά Χώρα Συστάσεις οι οποίες εκδίδονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου Στα πλαίσια του ΣΑΑ αναμένεται να ληφθούν υπόψη οι σχετικές αξιολογήσεις / συστάσεις της Επιτροπής για την Κύπρο που αφορούν σε εκδόσεις του 2019 & 2020 . Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται από τα κράτη-μέλη στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς επίσης τα ΣΑΑ θα πρέπει να συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της μακροχρόνιας ανάπτυξης των κρατών-μελών, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας καθώς και στη δημιουργία, γενικότερα, συνθηκών κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.


Οι διαθέσιμοι πόροι για την Κύπρο και ο προϋπολογισμός του ΣΑΑ

Στην Κύπρο αναλογεί από τον πιο πάνω μηχανισμό χορηγία ύψους €0,968 δις καθώς και δυνατότητα πρόσθετου δανεισμού μέχρι και €1,5 δις, σε σταθερές τιμές του 2018.

Βάσει των υφιστάμενων σχεδιασμών, ο συνολικός προϋπολογισμός του ΣΑΑ Κύπρου ανέρχεται στα €1,206 δις, ποσό το οποίο κατανέμεται ανάμεσα στην προαναφερθείσα χορηγία ύψους €1,006 δις (σε τρέχουσες τιμές) και σε πρόσθετη χρηματοδότηση, από τον μηχανισμό, ύψους περίπου €0,2 δις υπό τη μορφή δανείου, για το οποίο θα υποβληθεί σχετικό αίτημα στην ΕΕ μέσω του ΣΑΑ, ως πιο πάνω.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, πέραν των δημόσιων πόρων και επενδύσεων, το Σχέδιο αναμένεται να κινητοποιήσει σημαντικά πρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια, ύψους περίπου €1,1 δις, κυρίως μέσα από την υλοποίηση των διαφόρων σχεδίων χορηγιών που θα στηρίξουν τις ιδιωτικές επενδύσεις και δαπάνες στους επιμέρους τομείς προτεραιότητας του ΣΑΑ, με το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και όφελος που αυτό συνεπάγεται, ως προς τους συνολικούς επενδυτικούς πόρους και τον δυνητικό αντίκτυπο του Σχεδίου. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, αναμένεται ακόμη μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και επενδύσεων, ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων που θα υλοποιηθούν μέσω του ΣΑΑ οι οποίες στοχεύουν στη δημιουργία ενός φιλικότερου προς την επιχειρηματικότητα και την επενδυτική δραστηριότητα περιβάλλοντος (πχ. επιτάχυνση διαδικασιών αδειοδότησης, απλοποίηση κανονιστικού πλαισίου και διαδικασιών δημοσίου, ψηφιοποίηση, μεταρρύθμιση δικαστικού συστήματος, ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας κοκ).


Στρατηγικοί Στόχοι ΣΑΑ & Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Κυπριακής Οικονομίας

Στρατηγικό στόχο του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου αποτελεί «η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και του δυναμικού της χώρας για οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντικά βιώσιμη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ευημερία».

Μέσω των μέτρων του ΣΑΑ, επιδιώκεται η ανάδειξη της Κύπρου ως:

    1. Μια χώρα με υψηλά επίπεδα ανθεκτικότητας, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας μέσω ενός βιώσιμου μοντέλου μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, μιας αναμορφωμένης και αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης, ενός πιο αποτελεσματικού δικαστικού συστήματος και ενός εκσυγχρονισμένου φορολογικού πλαισίου.
    2. Μια χώρα όπου το εκπαιδευτικό σύστημα και η ανάπτυξη του εργατικού δυναμικού ευθυγραμμίζονται με τις δεξιότητες που απαιτούνται για το μέλλον.
    3. Μια χώρα που συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους στη Πράσινη και Ψηφιακή μετάβαση.
    4. Μια χώρα με ανθεκτικό σύστημα υγείας που ακολουθεί βέλτιστες πρακτικές από κορυφαία συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο.
    Το ΣΑΑ κινείται στην πραγματικότητα στο πλαίσιο και τις κατευθύνσεις που προδιαγράφει το έργο διαμόρφωσης της Μακροχρόνιας Στρατηγικής για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Κυπριακής Οικονομίας, φιλτραρισμένο από τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για την υλοποίηση της μακροχρόνιας στρατηγικής. Το εν λόγω έργο, το οποίο εκπονείται για λογαριασμό του Συμβουλίου Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου (ΣΟΑΚ), αποσκοπεί στη διαμόρφωση και υλοποίηση μιας μεγαλεπήβολης, ολοκληρωμένης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανάπτυξης που στοχεύει στο να καταστεί η χώρα μας ένα διεθνές πρότυπο στη βάση μίας ακμάζουσας και ανθεκτικής οικονομίας, με υψηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας, αυξημένη παραγωγικότητα και εξαγωγικό προσανατολισμό, σε συνδυασμό με μία δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία. Συγκεκριμένα, το έργο προνοεί την μετατροπή της Κύπρου στο «Αειφόρο Επιχειρηματικό και Εμπορικό Κέντρο της Ευρώπης» με ταυτόχρονη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, με τρόπο που να διασφαλίζει μακροχρόνια βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη. Η ανάπτυξη και αξιοποίηση τεχνολογίας αιχμής καθώς και η προώθηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας αποτελούν βασικές υποστηρικτικές παραμέτρους σε όλες τις επιμέρους πτυχές του οράματος, αναδεικνύοντας το επίπεδο φιλοδοξίας σε ότι αφορά τη συμβολή και μελλοντικές επιδόσεις της χώρας μας ως προς την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Είναι προφανές λοιπόν ότι, το εθνικό ΣΑΑ και η μακροχρόνια οικονομική στρατηγική αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία και ευθυγραμμίζονται πλήρως.


    Ο οικονομικός αντίκτυπος του ΣΑΑ

    Η άντληση των πιο πάνω κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, συνολικού ύψους πέραν του €1,2 δις, και η αποτελεσματική αξιοποίησή τους μέσα από την υλοποίηση των προγραμματιζόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων του ΣΑΑ, κατά την περίοδο 2021-2026, αναμένεται να αποφέρει ιδιαίτερα σημαντικά οφέλη για την κυπριακή οικονομία. Στην εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων του κυπριακού Σχεδίου έχει προβεί το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ) του Πανεπιστημίου Κύπρου, παρέχοντας εκτιμήσεις για τον μακροοικονομικό αντίκτυπο του Σχεδίου βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

    Βάσει των κυριότερων αποτελεσμάτων της οικονομικής αυτής ανάλυσης αντικτύπου, εκτιμάται ότι το ΣΑΑ μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας, οδηγώντας σε:

      • αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕγχΠ) της Κύπρου σωρευτικά κατά περίπου 3,2% βραχυπρόθεσμα (2022-2023) και κατά 7,1% μεσοπρόθεσμα (2022-2026), σε σύγκριση με τη βασική ανάπτυξη της οικονομίας χωρίς το ΣΑΑ.
      • αύξηση της συμβολή της παραγωγικότητας στο ΑΕγχΠ από 9,5% βραχυπρόθεσμα σε 27,7% μεσοπρόθεσμα.
      • αύξηση της απασχόλησης κατά περισσότερο από 2,5%, ή, αντίστοιχα, κατά περίπου 11.000 νέες θέσεις εργασίας κατά την περίοδο 2021-2026.
    Οι θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη αναμένεται να διατηρηθούν σε μεγάλο βαθμό και μακροπρόθεσμα. Τα επίπεδα του ΑΕγχΠ αναμένεται να είναι κατά 16,5% υψηλότερα 20 χρόνια μπροστά (δηλαδή το 2041), σε σύγκριση με ένα σενάριο χωρίς την εφαρμογή του ΣΑΑ, εάν υλοποιηθούν όλες οι μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο Σχέδιο.

    Άξονες Πολιτικής / Ενότητες

    (Priority Axis / Components)

    Προϋπολογισμός σε εκ. €
    % επί του συνόλου
    Συνολικοί πόροι ΣΑΑ
    1,206
    100%
    Κατανομή πόρων στην πράσινη μετάβαση
    ≈ 491
    ≈41%
    Κατανομή πόρων στην ψηφιακή μετάβαση
    ≈282
    ≈23%
    1. Δημόσια υγεία και πολιτική προστασία - διδάγματα από την πανδημία
    74,1
    6,1%
    1.1. Ανθεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα υγείας και ενισχυμένη πολιτική προστασία
    74,1
    6,1%
    2. Ταχεία μετάβαση σε μια Πράσινη οικονομία
    447,6
    37,1%
    2.1. Κλιματική ουδετερότητα, ενεργειακή απόδοση και διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ)
    269
    22,3%
    2.2. Βιώσιμες μεταφορές
    91,3
    7,6%
    2.3. Έξυπνη και βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων
    87,3
    7,2%
    3. Ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας
    422,3
    35%
    3.1. Διαφοροποίηση της οικονομίας
    166,4
    13,8%
    3.2. Προώθηση έρευνας και καινοτομίας
    64
    5,3%
    3.3. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων
    51,4
    4,3%
    3.4. Εκσυγχρονισμός δημόσιας υπηρεσίας και τοπικής αυτοδιοίκησης, μεταρρύθμιση δικαστικού συστήματος και καταπολέμηση της διαφθοράς
    96
    7,9%
    3.5. Διασφάλιση χρηματοοικονομικής και δημοσιονομικής σταθερότητας
    44,5
    3,7%
    4. Προς μια ψηφιακή εποχή
    89,4
    7,4%
    4.1. Αναβάθμιση υποδομών για συνδεσιμότητα
    53
    4,4%
    4.2. Προώθηση ηλεκτρονικής διακυβέρνησης
    36,4
    3%
    5. Απασχόληση, κοινωνική προστασία, εκπαίδευση και ανθρώπινο δυναμικό
    172,9
    14,3%
    5.1. Εκσυγχρονισμός εκπαιδευτικού συστήματος - αναβάθμιση και ενίσχυση δεξιοτήτων
    94
    7,8%
    5.2. Αγορά εργασίας, κοινωνική ευημερία και ενσωμάτωση
    78,9
    6,5%


    Διευκρινίζεται ότι πέραν των μέτρων που περιλαμβάνονται στους άμεσα σχετικούς Άξονες Πολιτικής (2 και 4), στην πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό συνεισφέρουν και μέτρα με πράσινη ή/και ψηφιακή διάσταση από τους υπόλοιπους Άξονες Πολιτικής. Ως αποτέλεσμα, τα % επί του συνολικού κόστους του Σχεδίου που αφορούν στη χρηματοδότηση μέτρων που συμβάλλουν στην πράσινη ή τη ψηφιακή μετάβαση, ξεπερνούν τα ελάχιστα απαιτούμενα από τον Κανονισμό ποσοστά (37% και 20%, αντίστοιχα).